Bereken wettelijke rente en wettelijke handelsrente over openstaande vorderingen volgens Nederlands recht met onze gratis online calculator. De tool past de halfjaarlijks door de Nederlandse overheid vastgestelde rentepercentages toe, berekent automatisch de jaarlijkse kapitalisatie volgens artikel 6:119 lid 2 BW en verrekent deelbetalingen volgens de toerekeningsregels van artikel 6:44 BW.
De tool berekent ook buitengerechtelijke incassokosten (BIK) volgens artikel 6:96 BW, inclusief de rente over die kosten. De calculator ondersteunt meerdere vorderingen (bijvoorbeeld bij periodieke verplichtingen zoals huurachterstanden) en kan een volledig betalingsschema opstellen met flexibele termijnen en jaarlijkse rentekapitalisatie.
Wat is wettelijke rente?
Wettelijke rente is de van rechtswege verschuldigde vergoeding wanneer een betaling niet tijdig wordt verricht. Dit is geregeld in artikel 6:119 van het Burgerlijk Wetboek (BW).
Het rentepercentage wordt halfjaarlijks (per 1 januari en 1 juli) bij Algemene Maatregel van Bestuur vastgesteld. Het is gekoppeld aan de herfinancieringsrente van de Europese Centrale Bank (ECB), vermeerderd met een vaste opslag van 3 procentpunten.
Wanneer gaat de wettelijke rente over een vordering lopen?
Wettelijke rente loopt vanaf het moment waarop de schuldenaar in verzuim is. Hoe het verzuim intreedt, hangt af van de situatie.
Het meest voorkomende geval is een onbetaalde factuur. De meeste facturen bevatten een betalingstermijn, bijvoorbeeld “betaling binnen 30 dagen”. Die betalingstermijn is een fatale termijn. Betaalt de schuldenaar niet binnen die termijn, dan treedt het verzuim van rechtswege in op de dag na het verstrijken van die termijn. Geen aanmaning, geen ingebrekestelling en geen andere handeling van de schuldeiser is daarvoor nodig. De wettelijke rente loopt vanaf dat moment.
Bevat de overeenkomst geen betalingstermijn, dan moet de schuldeiser eerst een ingebrekestelling sturen: een schriftelijke aanmaning waarin de schuldenaar een redelijke termijn voor betaling wordt gegund. Het verzuim treedt pas in als die termijn ongebruikt verstrijkt. In de praktijk komt dit weinig voor omdat vrijwel alle commerciële facturen een betalingstermijn bevatten.
Het verzuim treedt ook van rechtswege in bij bepaalde andere wettelijk gedefinieerde situaties, bijvoorbeeld als de schuldenaar verklaart niet te zullen presteren (betalen) of als nakoming blijvend onmogelijk is.
Wettelijke rente versus wettelijke handelsrente
Het Nederlands recht kent twee soorten wettelijke rente:
- Gewone wettelijke rente (art. 6:119 BW) geldt in beginsel voor geldvorderingen in het algemeen, waaronder vorderingen tot schadevergoeding, terugbetaling van onverschuldigde betalingen, in rechte toegewezen kosten en vorderingen tot ongedaanmaking na ontbinding wegens niet-nakoming. Het actuele percentage bedraagt 4 % per jaar.
- Wettelijke handelsrente (art. 6:119a BW) geldt specifiek voor transacties tussen ondernemingen. Het percentage is aanmerkelijk hoger: de ECB-herfinancieringsrente vermeerderd met 8 procentpunten. Dit hogere tarief moet zakelijke partijen ervan weerhouden om laat te betalen.
De wettelijke handelsrente is ingevoerd ter implementatie van de EU Richtlijn betalingsachterstand (oorspronkelijk Richtlijn 2000/35/EG, later vervangen door Richtlijn 2011/7/EU). Bij een handelstransactie geldt het hogere tarief standaard zodra de schuldenaar in verzuim is, tenzij partijen bij overeenkomst een ander tarief zijn overeengekomen.
Goed om te weten
Op grond van Nederlands recht wordt wettelijke rente in de regel als samengestelde rente berekend, omdat de opgebouwde rente na elk vol jaar wordt gekapitaliseerd.
Partijen kunnen een afwijkend contractueel rentepercentage overeenkomen. In dat geval geldt de wettelijke rente alleen voor zover er geen rechtsgeldige afwijkende afspraak is gemaakt.
Actuele rentetarieven
| Periode | Wettelijke rente (6:119 BW) | Wettelijke handelsrente (6:119a BW) |
|---|---|---|
| 1 januari 2026 – heden | 4,00 % | 10,15 % |
| 1 juli 2025 – 31 december 2025 | 6,00 % | 10,15 % |
| 1 januari 2025 – 30 juni 2025 | 6,00 % | 11,15 % |
| 1 juli 2024 – 31 december 2024 | 7,00 % | 12,25 % |
| 1 januari 2024 – 30 juni 2024 | 7,00 % | 12,50 % |
| 1 juli 2023 – 31 december 2023 | 4,00 % | 12,00 % |
| 1 januari 2023 – 30 juni 2023 | 4,00 % | 10,50 % |
Bron: Nederlandse overheid / De Nederlandsche Bank. Alle historische percentages vanaf 1992 zijn in de calculator opgenomen.
Buitengerechtelijke incassokosten (BIK)
De wettelijke grondslag voor buitengerechtelijke incassokosten staat in artikel 6:96 BW. Dit artikel bepaalt dat zowel de keuze om incassokosten te vorderen als de hoogte ervan redelijk moeten zijn. Voor rechtszekerheid en consumentenbescherming heeft de wetgever per 1 juli 2012 een wettelijke staffel ingevoerd: het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten.
Wettelijke staffel BIK
Het Besluit bevat een staffel waarmee de maximale incassokosten kunnen worden berekend:
| Hoofdsom | Percentage |
|---|---|
| Eerste € 2.500 | 15 % (minimum € 40) |
| Volgende € 2.500 (€ 2.500 – € 5.000) | 10 % |
| Volgende € 5.000 (€ 5.000 – € 10.000) | 5 % |
| Volgende € 190.000 (€ 10.000 – € 200.000) | 1 % |
| Meerdere boven € 200.000 | 0,5 % |
Het maximum aan buitengerechtelijke incassokosten bedraagt € 6.775.
Dwingend recht jegens consumenten
De wettelijke staffel is jegens consumenten dwingend recht. Ondernemers mogen jegens consumenten geen ongunstiger voorwaarden afspreken. Als zij dat toch doen, kan de consument zich op die nietige bedingen beroepen. Tussen ondernemers (B2B) is het Besluit niet van dwingend recht: partijen kunnen afwijkende bedragen overeenkomen; bij gebreke van een afspraak geldt de wettelijke staffel als regelend recht.
De 14-dagenbrief
Voordat een schuldeiser buitengerechtelijke incassokosten van een consument kan vorderen, moet de consument ná het intreden van het verzuim eerst een schriftelijke aanmaning ontvangen (de 14-dagenbrief). Die aanmaning moet een betalingstermijn van ten minste 14 dagen (in latere rechtspraak: 16 dagen) bevatten en de gevolgen van niet-betaling vermelden, inclusief het exacte bedrag aan incassokosten dat verschuldigd zal worden. Na het ongebruikt verstrijken van die termijn zijn de incassokosten verschuldigd, ongeacht of de vordering daadwerkelijk aan een incassobureau of advocaat is overgedragen.
Rente over buitengerechtelijke incassokosten
Zodra de schuldenaar in verzuim is met de betaling van de buitengerechtelijke incassokosten loopt ook over die kosten wettelijke rente. Het toepasselijke rentepercentage is steeds de gewone wettelijke rente (art. 6:119 BW), ook wanneer over de hoofdvordering de hogere wettelijke handelsrente geldt. Dat komt doordat de incassokosten een schadevergoedingsvordering vormen en geen handelstransactie.
In de praktijk worden de incassokosten opeisbaar wanneer de termijn in de 14-dagenbrief verstrijkt (bij consumentenvorderingen) of wanneer de schuldenaar in verzuim is (bij B2B). De wettelijke rente over de incassokosten loopt vanaf dat moment tot de dag van algehele voldoening. Met deze calculator kunt u de datum opgeven waarop de incassokosten opeisbaar werden, en wordt de daarover verschuldigde rente automatisch berekend.